Baztan Harana
Berdea, misteriotsua, errepikaezina
Ttipiaeneatik denborarekin irteten zarete. Baztan ez da presaka joaten den lekua. Errepideak Belateko mendatea zeharkatzen du —bihurgune geldoak, pagadiak bi aldeetan, batzuetan asfaltoraino jaisten diren hodeiak— eta bat-batean harana zuen oinetan zabaltzen da: berdea, infinitua, harlauza grisezko teilatudun baserri zuriz zipriztindua. Aparkatzeko lekurik ez badago ere autoa gelditzera behartzen zaituzten une horietako bat da.
Inoiz ikusi duzun berderik berdeena
Baztan hezea da, freskoa, beti goizetan lainotan apur bat bildua. Bere larreak benetakoa ez dirudien berde batekoak dira, Irlanda edo Zelanda Berriko argazkietan agertzen den horretakoak, eta iragazkiaren kontua dela pentsatzen duzu.
Hemen ez. Hemen benetan da horrela. Behiak errepidearen bazterretan larratzen dira. Ibaiak kristalinoak jaisten dira iratzeen artean. Eta herriek —Elizondo, Arizkun, Erratzu— ezer frogatu beharrik ez duten lekuen lasaitasun hori dute.
Familientzat, harana etengabeko aurkikuntza da: oinak sartzeko ibai bat, errota abandonatu bat, hesira hurbiltzen den behi bat. Bikoteentzat, hain hurbil existitzen ez zela uste zenuten Europako bazter hori da.
Harria, historia eta bidaia merezi duen tarta
Elizondo da haranaren hiriburua: harrizko etxeak zurezko balkoiekin, Baztan ibaia erdigunea zeharkatzen, goiz irekitzen diren eta goizeko kafe usaina duten tabernak. Pintxo baten bila sartu eta konturatu gabe bi ordu geratzen zaren herri motakoa.
Peketxoek plazan korri dezakete helduek zerbait hartzen duten bitartean ibaiari begira. Ez dago isilik egotera behartzen duen museorik ezta bete beharreko ordutegirik ere. Egotearen plazera bakarrik.
Hurbil, Zugarramurdiko kobazuloek Nafarroako sorginen historia —eta kondaira— gordetzen dute. Umeak liluratzen dituen kontakizuna, eta helduei haran honek lurperatutako geruza eta geruza historia dituela gogorarazten diena.
Ttipiaeneara iristea eguzkia jaisten hasten denean
Belatetik itzultzea, eguzkia jaisten hasten denean eta haranaren lainoak poliki igotzen direnean, ahazten ez diren eszena horietako bat da. Errepideak pagoen artean zirkin egiten du, argia laranja bihurtzen da, eta autoko norbaitek "noiz itzuliko gara?" esaten du.
Ttipiaenea bihurgunea pasatzean agertzen da. Sukaldeko argi piztua. Lorategi geldoa. Eta egunak kilometro bakoitza merezi izan duen sentsazioa.
Nola iritsi Ttipiaeneatik
- Distantzia58 km · 58 min Belateko mendatetik
- IbilbideaNA-121 Irun norabidean → Belateko mendatea → Elizondo
- AlternatibaBelateko tunela (azkarragoa, paisaia gutxiago)
- ZailtasunaBat ere ez · Ezin hobea urteko edozein sasoitan
- UmeekinEzin hobea; Zugarramurdiko kobazuloak arrakasta dira
