Kokapena
Ariz, Iruñerriko herri txikia, hiriburutik 14 km-ra. Natura, ibilbideak eta ondarea ondoan.
Ariz, mendien artean
TTipiaenea Ariz-en dago, Bizkai mendia eta Zabalgainak babesten duten herri txikia, Iruñetik iparraldera. Sakanarako bidean, Oskiako atakaren eta Arakil ibaiaren ondoan. Hamar etxe, lasaitasun handia.
Zer bisitatu Nafarroan
Nafarroan galdu ezin dituzun hamabi leku
Atetik bertatik ibilbideak
Oinez edo bizikletaz GR-220 ibilbidera irteten gara, Iruñerria inguratzen duena. Senderismoa, BTT eta tokiko ibilbideak maila guztietarako.
Gurutzeko tontorra · Alto de la Cruz
TTipiaeneako atetik bertatik oinez ateratzen den ibilaldia, Gurutzeko tontorrera (Alto de la Cruz) igotzen dena: mendian sartuta dagoen egurrezko gurutze zahar bat. 2,7 km dira joan-etorrian eta 170 bat metroko desnibela: igoera leuna eta etengabea, ia beti artadiaren itzalpean —basoa artez osatuta dago batez ere, nahiz eta haritzak ere badauden—. Haurrekin egiteko ibilbide aproposa da, eta mendiko txirrindulariek ere maiz igotzen dute. Gainera iristean, itzal oso atsegina ematen duten arte ederren ondotik pasatzen da: leku ona geratzeko. Eta goian Iruñerria osorik zabaltzen da: zereal-soroak, herriak eta, hondoan, mendilerroak.
Nola joan: Lekoateko bidegurutzera iristean —bidegurutze bat, non Espainiako gerraosteko gertaera triste bat gogorarazten duen hilarri bat dagoen— hartu ezkerrekoa, Olzarako bidea. (Eskuinetik gora Zabalgainara igotzen da; eskuinetik behera Leteko herrira, eta ezkerretik behera Olzako hilerrira.) 150 bat metro geroago, utzi bide zabala eta hartu eskuinera ateratzen den bidezidor estua: erraza da alboan uztea. Handik aurrera ez dago galtzerik gurutzeraino.
Aholkuak: eraman ura, ez baitago iturririk ibilbide osoan. Ardiak aske egon daitezke; txakurrarekin bazoaz, hobe lotuta. Udan, hobe goizean goiz edo ilunabarrean. Ez da haurren aulkirako egokia; bizkar-motxilarekin, berriz, arazorik gabe.
Olzako usategiak
TTipiaeneako atetik bertatik oinez ateratzen den ibilaldia, Olzako usategietaraino, arte eta haritzez osatutako baso batetik. Joan-etorriko ibilbide erosoa, ia desnibelik gabea, urteko edozein garaitarako eta familiarekin joateko aproposa.
San Bartolome baseliza
TTipiaeneako atetik bertatik oinez ateratzen den ibilaldi laburra, San Bartolome baselizaraino, Ariz inguruan, Iruñerriaren erdi-erdian. Ibilaldi erraza soroen eta landa-bideen artean, goiz lasai baterako edo ilunabar baterako aproposa. Baseliza San Bartolomeri eskainita dago, zeinen jaia abuztuaren 24an ospatzen den. Nafarroa Erdialdeko harribitxi txiki horietako bat, oinez eta presarik gabe deskubritzen direnak.
Ver en el mapa →Garañoko gaztelua
Ollo ibarraren goialdean, 591 metroko muino baten gainean, Garañoko gaztelua altxatzen da: Iruñerriko zaharrena, IX. mendean dokumentatua jada. Errege-egoitza izan zen Antso Gartzes I.aren garaian, eta noblezien botere-gunea, harik eta 1512an, Nafarroaren konkistan, Fernando Katolikoak eraisteko agindu zuen arte. Bost mendez ahaztuta egon ondoren, 2010etik arkeologo eta boluntario talde bat harriz harri ari da berriz altxatzen, eskuz: gaur egun berriro ikusten dira bere dorrea eta inguratzen duen esparru zirkularra. Goitik, Erdi Aroko paisaia oso bat —Orarregiko eta Aixitako gazteluak, Oskiako arroila— denboran geldituta geratu balitz bezala.
Bike Friendly ostatua
Lau bizikleta elektriko tailerrean kargatuta, giltzarrapoak, kaskoak eta urteetan landutako ibilbide GPXak. Atetik bertatik GR-220era.